Artesis Hogeschool Antwerpen

Woordvoerder

Christiane Stallaert (christiane.stallaert@artesis.be)

Inleiding

Communicatie over de grenzen van culturen heen is de alledaagse realiteit in een hedendaagse context van globalisering en migratie, en wereldwijd een van de voornaamste bronnen van spanningen en conflicten. Academische disciplines die gericht zijn op de studie van cultuuroverdracht staan voor de uitdaging om een beter inzicht verwerven in de sociale praktijken en dynamieken inherent aan de interculturele communicatie.

De studie van de sociale en interculturele communicatie is per definitie inter- en transdisciplinair en situeert zich op het snijvlak van Communicatiewetenschap, Linguïstiek, Sociale Psychologie en Culturele en Sociale Antropologie. Binnen de Vertaalwetenschap is er een groeiende toenadering tot de vermelde disciplines met een bijzondere aandacht voor cultuurgerelateerd onderzoek (zie o.m. Translation Studies Bibliography).

Het onderzoeksveld omvat communicatie (zowel verbale als non-verbale: face-to-face, op afstand of virtueel), contact en bemiddeling tussen individuen en/of groepen die behoren tot verschillende culturen of subculturen. Het toepassingsgebied is zeer ruim, en gaat van interculturele bemiddeling in de sociale dienstverlening, bedrijfsorganisatie, marketing, reclame en toerisme tot vertalen en tolken.

Mogelijke onderzoeksthema’s

Aspecten die aan bod komen bij het onderzoek in de Sociale en Interculturele Communicatie met betrekking tot het vertalen en tolken zijn:

• de studie van cultuurcontact en –overdracht;
• processen van sociale categorisering en het negotiëren, (h)erkennen en overbruggen van sociaal-culturele grenzen;
• processen van zelfperceptie en ‘othering’;
• de analyse van interculturele transacties en kennisoverdracht;
• globalisering en localisering;
• etnocentrische ‘bias’ versus interculturele competentie van de communicator (vertaler/tolk).

Onderzoek en theorievorming in de Sociale en interculturele Communicatie aan het Departement Vertalers en Tolken is gericht op het verschaffen van nieuwe of betere inzichten in bovenvermelde mechanismen met het oog op een integratie ervan in de academische opleiding en professionele training van vertalers en tolken.

Kruisverbanden met de andere onderzoekszwaartepunten van het departement, waar tevens aspecten van interculturele kennisoverdracht aan bod komen, liggen voor de hand. De specificiteit van dit zwaartepunt bestaat erin dat het onderzoek niet vertrekt van een bepaald tekstgenre of technische modaliteit van het vertalen/tolken, maar het theoretische kader en begrippenapparaat van de Sociale en Interculturele Communicatie als uitgangspunt neemt, van waaruit relevante aspecten m.b.t. het vertalen en tolken onderzocht kunnen worden.