Artesis Hogeschool Antwerpen

Patricia Linden, patricia.linden@artesis.be 

Bij de receptie van films staan vooral twee elementen vaak in het middelpunt van de kritiek: literatuurverfilmingen en ondertitelingen. Het publiek voelt zich in zijn waarneming onderschat, betutteld of gewoon tekort gedaan. En dit gevoel van onbehagen stijgt naarmate de tekst een belangrijkere rol in het werk inneemt.

De verfilming van literaire werken brengt een hoge graad van ambivalentie met zich mee, zij bevindt zich in een spanningsveld tussen hoge verwachtingen, de eis, haar literaire basis geen onrecht aan te doen en tegelijk dan nog als film te voldoen. Literatuurverfilming kan worden beschouwd als transformatie van een tekstsysteem of als een soort van vertaling van een stof naar een ander medium met eigen wetmatigheden. Ook ondertiteling zorgt voor een zekere transformatie en voor een vertaling naar een ander tekstsysteem en een andere taal.

Hoe “literair” kunnen ondertitels nog zijn? Hoe getrouw moeten zij zijn? Bestaat er een “Good Practice” voor literatuurverfilmingen en hun vertaling of kan er een worden beschreven? Bestaan er literaire vertaalstrategieën die bij de ondertiteling van literatuurverfilmingen worden toegepast? Wat blijft er in de ondertitels over van de literaire tekst zoals hij in de film wordt gebruikt?