Artesis Hogeschool Antwerpen

Aline Remael, aline.remael@artesis.be

Audiovisuele vertaling (AV) is een vrij jonge telg binnen de vertaalwetenschap, maar begint zich van de periferie naar het centrum te begeven. Oorzaken hiervan zijn de snelle technologische ontwikkelingen van vandaag en de daarmee samenhangende toename van multimedia- en audiovisuele teksten binnen het geheel van tekstgenres.

Het domein van de audiovisuele vertaling besloeg aanvankelijk enkel het interlinguaal ondertitelen, het nasynchroniseren en de voice-over, vandaag horen daar ook toe: intralinguaal ondertitelen, live ondertitelen, tolken voor televisie, boventitelen, video game localisation, audiodescriptie, fansubs, fandubs, audiovisuele vertaling voor internet, en de lijst blijft aangroeien. Elk nieuw tekstgenre heeft zijn eigen kenmerken en plaatst de vertaler voor nieuwe uitdagingen. Elk nieuw tekstgenre deelt kenmerken met oudere tekstgenres en vertaalvormen, maar heeft er ook een invloed op. De studie van zulke nieuwe vertaalvormen kan zelfs verschuivingen teweegbrengen binnen de vertaalwetenschap als geheel. Een voorbeeld daarvan is het live ondertitelen dat een hybride positie inneemt tussen het vertalen en het tolken, en dat vanuit beide invalshoeken kan bestudeerd worden. Dit betekent uiteraard ook dat zulke evoluties een invloed hebben op de theoretische en toegepaste takken van de vertaalwetenchap, de onderzoeksmethodes, en de toenemende interdisciplinariteit van dit vakgebied. Dit onderzoek is erop gericht een aantal van de nieuwe tekstgenres binnen de audiovisuele vertaling te analyseren, in kaart te brengen en te definiëren met als doel een beter inzicht te verwerven in hoe ze werken, hoe ze kunnen verbeterd worden - zowel vanuit het standpunt van de gebruiker als dat van de producent - en hoe deze inzichten omgezet kunnen worden in pedagogische benaderingen. Het overkoepelende maatschappelijk relevante doel van de verschillende deelprojecten die hieronder beschreven worden, is de promotie van media toegankelijkheid.