|
Audiobeschrijving in het Nederlands: aanzet tot corpusonderzoek van een nieuwe multimodale vertaalvorm
|
|
|
Â
Audiobeschrijving of audiodescriptie (AD) is een nieuwe vorm van audiovisuele vertaling, die audiovisueel materiaal toegankelijk maakt voor blinden en slechtzienden; dat kunnen films en Tv-series zijn of live-evenementen zoals theaterstukken en voetbalwedstrijden.
We kunnen verschillende onderzoeksbenaderingen onderscheiden. Zo is er tekstlinguïstisch onderzoek naar de eigenheid van de AD tekst (Fix, 2005 en Jiménez, 2007), narratologisch onderzoek dat probeert te achterhalen welke informatie prioritair dient te worden behandeld (Vercauteren, 2007) of onderzoek naar de manier waarop het doelpubliek bijdraagt tot de reconstructie van coherentie en betekenis in AD (Braun). Daarnaast hebben enkele auteurs beperkt onderzoek verricht naar de eigenheid van het taalgebruik van audiobeschrijving (Piety, 2004; Salway, 2007). Een belangrijke onderliggende vraag hierin, die volgens onderzoekers zoals Braun (2008) en Kluckhohn (2005) speciale aandacht verdient, is: hoe worden non-lineaire beelden in lineaire woorden en zinnen omgezet, welke invloed heeft dit op het taalgebruik en hoe treedt de taal in interactie met andere semiotische systemen binnen een multimodale tekst?
Dit onderzoek wil op deze vragen ingaan door het taalgebruik van Nederlandstalige audiobeschrijvingen te analyseren aan de hand van een geannoteerd corpus van Nederlandstalige films en series die al audiobeschreven werden in Vlaanderen en Nederland. In een eerste fase van het onderzoek wordt het corpus verzameld en ontworpen. In een tweede fase wordt een frequentieanalyse uitgevoerd. Op basis daarvan zullen we al een eerste inzicht krijgen in de eigenschappen van de Nederlandse audiobeschreven tekst die tenslotte in een volgende fase getoetst kunnen worden aan vergelijkbare onderzoeken die uitgevoerd werden voor het Engels, Duits en Spaans en aan de kenmerken die aangehaald worden in de AD richtlijnen uit verschillende Europese landen.
Enerzijds wil het onderzoek meer duidelijkheid scheppen over de eigenheid van AD. Dit is van belang binnen het onderzoeksveld en draagt bij tot kwaliteitsvolle audiobeschrijving. In het algemeen tast dit onderzoek bovendien de mogelijkheden af van corpusanalyse in AD. Bovenal is het project dus een pilootproject, dat als startpunt wil dienen voor diepgaande vervolgprojecten inzake corpusanalyse en AD. Â |