Artesis Hogeschool Antwerpen

Rosanne Vandeweerdt
www.rosannevdw.be, rvandeweerdt@gmail.com
Industriële promotor: L. Verbakel, Verba

Pig-Up  is het afstudeerproject van Rosanne Vandeweerdt, gerealiseerd in het academiejaar 2005-2006 in de vakgroep Public Services. De Heer L. Verbakel, producent van Verba voerautomaten, tradt op als industriële promotor. Daarnaast kwam ook een boeiende samenwerking tot stand met Prof. R. Geers en Ir. Veerle Lammens van het Zoötechnisch Centrum van de K.U.Leuven. Ook Prof. Karel de Greef en Prof. Herman Vermeer van de Animal Sciences Group van de Universiteit van Wageningen waren betrokken partij. Beide universitaire onderzoekscentra boodden de kans om proefmodellen in een realistische stalomgeving te testen om zo het ontwerp van Pig-Up te optimaliseren.

Sinds kort is het wettelijk verplicht om in elk varkenshok speelgoed of ‘hokverrijking’ te voorzien. Pig-Up wil een professionele oplossing bieden aan deze verplichting. Het ontwerp stimuleert het wroetgedrag van varkens, en zorgt ervoor dat ze geen tijd en zin meer hebben om elkaar lastig te vallen en elkaars staarten op te eten.

Varkens zijn namelijk erg intelligente en nieuwsgierige dieren. In hun vaak erg saaie hok raken ze snel verveeld, omdat ze hun uitzonderlijke exploreerkwaliteiten er niet in kunnen uitleven. Dit leidt tot ongewenst gedrag. Vooral het fenomeen staarbijten vormt een enorm probleem, en zorgt voor serieuze economische verliezen in de hele varkenssector. Gebeten dieren groeien namelijk trager, worden snel ziek en hebben speciale behandelingen nodig.

Pig-Up wil dus het wroet- en exploreergedrag van varkens in de intensieve houderij stimuleren. De varkens gaan de metalen ballen vooruitduwen met hun natuurlijke wroetbewegingen. De beweging van de ballen wordt gedetecteerd door een naderingssensor. Hebben de varkens goed gespeeld, dan wordt dit positief bekrachtigd. Uit de voorraadtrechter valt dan automatisch een beloning die de varkenshouder zelf kiest, bijvoorbeeld zoete korrel of korte strostukjes. De beloning valt in het midden op flexibele, onverwoestbare PVC linten. Deze zijn voorzien als extra wroetuitdaging, en zij maken dat de bodem er nooit twee keer hetzelfde uitziet. 

Vrolijk -met een testmodel van de Pig-Up- spelende varkens in een proefstal van de Universiteit van Wageningen in Raalte

Varkens hebben afwisseling nodig, ze zijn snel iets beu. Pig-Up houdt de spanning erin op verschillende manieren. Allereerst is de voorspelbaarheid lager door het toestel op de afscheiding tussen twee hokken te plaatsen, wat een interessante interactie met zich meebrengt. De variatie in gebruikte materialen, texturen en manipuleermogelijkheden versterkt dit nog. Ook in het type beloning kan de varkenshouder afwisseling brengen.