Artesis Hogeschool Antwerpen

Wim Daelmans
wim.daelmans@hotmail.com
promotor: Heli Boterdaele van busconstructeur Van Hool

Het openbaar vervoer per bus kampt met een capaciteitsprobleem. Tijdens de daluren is er een overcapaciteit en op spitsuren is het vechten om een plaatsje te veroveren in de bus. Ook de bedieningsfrequentie van de minder drukke lijnen laat te wensen over, zo blijkt uit de tweejaarlijkse tevredenheidsenquête van De Lijn en cijfers van Test Aankoop.

octoBus biedt een flexibel openbaar vervoerssysteem door de inzet van koppelbare bussen. Deze kunnen aan- of afgekoppeld worden naargelang de plaats en tijdstip van de dag met de daaraan gekoppelde vraag. Hierdoor kunnen we het netwerk beter bedienen en kunnen we de vrijgekomen capaciteit inzetten op de minder drukke lijnen om hier de frequentie te gaan verhogen. Zodoende creëren we een beter uitgebouwd netwerk hetgeen een beter alternatief biedt voor de wagen dan het huidige systeem.

De belangrijkste ontwikkeling binnen dit project was de koppeling tussen de voertuigen. Deze bestaat uit een uitschuifbare koppeling met doorgang achteraan de bus, een vergrendeling onder de bestuurderspost vooraan en een wegdraaibare stuurpost om de doorgang tussen de rijtuigen te vrijwaren. Verder werd ook het interieur hertekend voor een goede doorstroming te bekomen en werd de halteinfrastructuur in rekening gebracht.

Koppeling
Deze is gebaseerd op een bestaande koppeling van Hübner. De twee armen die in kruisverband staan opgesteld, worden bediend door hydraulische zuigers. Deze worden op hun beurt aangestuurd via een ventielenblok. Zo kan de koppeling ingetrokken worden bij solo-rijden om voldoende grondspeling te bekomen. De balk achteraan bevat de ogen waar de vergrendelingspennen doorvallen. De vergrendeling is opgebouwd uit twee hydraulische zuigers die een dubbel systeem bedienen. Er zijn vergrendelingspennen dwars op de rijrichting en in de rijrichting om de optredende krachten op te vangen.

Doorgang
Tussen de voertuigen is er een doorgang voorzien zodat passagiers kunnen overstappen tussen de rijtuigen. Deze doorgang loopt boven de koppeling en is afgesloten d.m.v. een vouwbalg die op het achterste frame is gemonteerd. Bij solorijden wordt de koppeling afgeschermd met behulp van een rolluik om zwartrijden en weersinvloeden tegen te gaan. Binnenin wordt de koppeling afgesloten met een dubbele schuifdeur.

Stuurpost
De bestuurderspost is op een wegklapbaar frame gemonteerd (cfr. Flexliner treinstellen) om de doorgang bij gekoppeld rijden te vrijwaren. Hierdoor zit de bestuurder centraal. De constructieve elementen van de stuurpost zijn zo geplaatst dat ze het normale gezichtsveld niet hinderen. De bestuurder schuift zijn stoel onder het dashboard, daarna ontgrendelt hij de deur met een speciale sleutel waarop deze computergestuurd opendraait. Vervolgens duwt de chauffeur de bestuurderspost op zijn plaats en na een visuele inspectie van de koppeling verlaat hij de bus.