Artesis Hogeschool Antwerpen

Toon Van Craenendonck
toonvc@gmail.com

Deze masterproef in de afstudeergroep Design Research, werd uitgevoerd tijdens het academiejaar 2007-2008. Er werd onderzocht wat de mogelijkheden zijn om duurzame, ecologisch verantwoorde productontwikkeling te integreren in de masteropleiding Integrale Productontwikkeling aan de Artesis Hogeschool Antwerpen. Wanneer de mogelijkheden in kaart gebracht werden, koppelden we deze aan de attitude van het docentenkorps. Vervolgens werd een voorstel gedaan tot het integreren van de bevindingen in de opleiding.

Onderzoeksverloop

 


Fase 1:
belang van het onderzoek
We definieerden het begrip ‘duurzame, ecologisch verantwoorde productontwikkeling’ en toonden
het belang ervan aan. Dit door aan te tonen dat enerzijds de vraag naar duurzame producten stijgt en anderzijds het hoger onderwijs meer aandacht heeft voor duurzaam onderwijs.

Fase 2:
implementatiemethodes en stuikelblokken
We brachten de verschillende implementatiemethodes en stuikelblokken voor integratie, afgeleid uit de literatuurstudie, in kaart. Deze leidden we af uit publicaties van verschillende onderwijsinstituten
(zie figuur 1).

Fase 3:
geschikte implementatie-
methode voor docenten
We namen een bevraging af bij de
docenten aan het instituut. Hieruit leidden we af welke implementatiemethodes het meest geschikt zijn volgens hun attitude (zie figuur 1). Verder vroegen we hen wat ecologie kan betekenen voor de opleidingsonderdelen die ze onderwijzen.

Fase 4:
Voorstel tot integratie
We deden een voorstel tot integratie van duurzame, ecologisch verantwoorde productontwikkeling in de opleiding op drie verschillende domeinen (zie resultaat). Tenslotte stelden we een extra onderzoek voor als opvolgtraject van dit voorstel.

Resultaat
Het resultaat wordt beschreven in drie luiken. Voor elk luik stellen we verantwoordelijken aan die initiatief nemen.

In de ontwerpoprachten
We formuleren een voorstel voor volgende drie aspecten van de ontwerpopdracht: opdrachtstelling, begeleiding van de opdrachten en evaluatie van de opdrachten. In de opdrachtstelling moeten we aanvankelijk vermelden dat de studenten rekening moeten houden met ecologie. Vervolgens wordt dit telkens minder omschreven, tot het niet meer vermeld wordt. Een testfase kan uitmaken of we kiezen voor één expert die consult geeft over ecologie of dat studenten bij alle docenten terecht kunnen. Bij het evalueren van de opdracht, scoren de docenten de ecologiche waarde op drie niveau’s: vermelden in de specificaties, ecologie in het gehele ontwerptraject en de ecologische meerwaarde van het eindresultaat.

In de theoretische opleidingsonderdelen
We stellen een stappenplan op als leidraad voor het integreren van de ecologische aspecten in theorievakken. Hiervoor baseren we ons op de gekozen implementatiemethodes ‘implementatie over de gehele lijn’, ‘top-down approach’ en ‘individuele interactie’. Verder houden we rekening met wat ecologie volgens de docent kan betekenen voor zijn cursus.

In de interne bedrijfsvoering en het onderzoek
Alle betrokkenen hebben de mogelijkheid de problemen in kaart te brengen en voorstellen te doen tot verbetering. De aangestelde verantwoordelijken gaan over tot directe actie en evalueren regelmatig.