|
De habitus van ontwerpers: de invloed op het ontwerpproces en ontleding ervan a.h.v. Bourdieu
Greet Jans
jans.greet@gmail.com
Begeleiders: Prof. Dr. W. Weyns, werkzaam aan de Universiteit Antwerpen van de Faculteit PSW en Lic. K. Keignaert, M.A.
Inleiding
In deze thesis wordt de productontwikkingssector in kaart gebracht en de succesfactoren van de productontwikkelaar onderzocht. Dit gebeurt aan de hand van de veldtheorie van Bourdieu die is opgesteld rond de begrippen veld, kapitaal en habitus. In dit onderzoek werd gebruik gemaakt van enquêtering en enkele diepte-interviews om tot de gewenste resultaten te komen.
Bourdieu
> Wie? Franse socioloog [1930 - 2002] die theorie en praktijk met elkaar verbond.
> Zijn werk is zeer omvangrijk. Dit onderzoek is voornamelijk gebaseerd op:
- Opstellen over smaak, habitus en het veldbegrip
- De regels van de kunst. Wording en structuur van het literaire veld
Kernbegrippen uit veldtheorie
Het veld, dat een onderdeel is van de samenleving, kan gezien worden als een spel dat zijn eigen regels en doelen hanteert. Elke persoon beschikt over een eigen habitus, die zijn handelingen, uitspraken en initiatieven en daarmee zijn positie in het veld bepaalt. Alle mensen in een veld zullen onderling een strijd voeren om meer macht of kapitaal te verwerven. Er zijn 3 soorten kapitaal die in elk veld van tel zijn, namelijk economisch, cultureel en sociaal kapitaal.
Ishikawa of visgraat diagram
In het visgraatmodel hieronder worden de drie kernbegrippen van Bourdieu’s veldtheorie (veld, kapitaal en habitus) en de twee andere begrippen uit de doelstelling (productontwikkeling en succes) en de samenhang hiertussen weergegeven.

Visuele weergave van het veld (theoretische visie)
Om de respondenten te positioneren in een veld, moeten de kwadranten van dat veld een betekenis toegekend krijgen. In het model hierboven onderscheiden we vier dimensies. Dimensie één en twee zijn de kapitaalsdimensies (economisch en symbolisch kapitaal). Dit levert in het model een verticale symbolisch of socio-culturele ladder op ten opzichte van een horizontale economische ladder. De derde dimensie is de levensfase waarin iemand zich bevindt en de vierde is de spanningsas tussen het artistieke en het economische.
Onderzoeksvragen
In dit onderzoek wordt een antwoord gezocht op de volgende onderzoeksvragen:
1. In welke mate spelen de veldkarakteristieken een rol in het veld van de productontwikkeling?
2. Wat bepaalt het succes van een productontwikkelaar?
3. Zijn er bepaalde combinaties van kapitaal die leiden tot succesvolle ontwerpers en zo ja, zijn er groepen te onderscheiden?
4. Welke elementen zorgen ervoor dat ontwerpers in groepen ingedeeld kunnen worden?
Conclusies
1. Het veld van de productontwikkeling kan niet afgebakend worden, daar iedereen het vakgebied anders definieert en het geen erkend beroep is. Het veld van de productontwikkeling is eerder heteronoom van aard. Hierdoor is de sector conjunctuurge
|