Artesis Hogeschool Antwerpen
Artesis / conservatorium / bibliotheek
| Bibliotheeknieuws |
|
|
Nieuwsbrief IX: Bibliotheek Koninklijk Conservatorium Antwerpen - december 2011 Nieuws uit de boekentoren Nieuwtjes uit de bibliotheektoren, een partituur en een website in de kijker, een lijst met milde schenkers en een greep uit de aanwinsten, dat is de inhoud van deze negende nieuwsbrief. Voor meer informatie, vragen en opmerkingen kan u altijd terecht op bibliotheek.kc@artesis.be en op www.conservatorium.be (doorklikken op bibliotheek). Kerstvakantie de bibliotheek sluit van 24 december tot en met 8 januari. We wensen u een mooi jaareinde en een gezegend 2012. Nieuwtjes uit de bibliotheektoren: - Sinds enige tijd worden in de bibliotheek 78-toerenplaten gedigitaliseerd. Het gaat om platen met Vlaams repertoire en/of Vlaamse uitvoerders, zoals opnamen van de Chorale Caecilia o.l.v. oud-conservatoriumdirecteur Lodewijk De Vocht of opera-opnamen door de tenoren Jef Sterkens en Louis Morisson. Deze platen zijn in de bibliotheekcatalogus opgenomen en zijn ook via de catalogus te beluisteren. Om die zeldzame opnamen zo ruim mogelijk hoorbaar te maken, hebben we ze ook op een YouTube-kanaal geplaatst. Het is een voorzichtig begin van wat een mooie digitale platencollectie moet worden. - Zopas verscheen op het label EMI Classics de Klara-cd ‘O Kersnacht schooner dan de daegen’ met Jan De Wilde, Clari Cantuli o.l.v. Ria Vanwing en Currende o.l.v. Erik Van Nevel. In het cd-boekje werd een illustratie opgenomen uit de conservatoriumbibliotheek, namelijk de cantus uit Hoe leyt dit kindeken in een zetting van Joannes Berckelaers. Het betreft een fragment uit de Cantiones natalitiae die in een onderzoeksproject van de bibliotheek werden bestudeerd door Piet Stryckers die voor deze cd ook arrangementen leverde. - In de leeszaal zijn in een tentoonstellingsvitrine partituren, documenten en foto’s te bekijken van componist en orgelvirtuoos Flor Peeters (1903-1986), die een kwarteeuw geleden overleed. Peeters was van 1948 tot 1968 orgelleraar aan het conservatorium dat hij vanaf 1952 ook als directeur leidde. Hij speelde een bepalende rol in de bouw van het huidige conservatorium. - Ook componist-dirigent Daniel Sternefeld (1905-1986) is 25 jaar geleden overleden. De bibliotheek ontving van zijn zoon een waardevolle collectie autografen die ondertussen via de bibliotheekcatalogus te consulteren zijn. Volgend jaar wordt ook zijn archief geïnventariseerd. Sternefeld was als student (fluit) én als docent (orkestdirectie) aan het conservatorium verbonden. - U kan de bibliotheek volgen op Facebook Partituur in de kijker: Vincent Novello, Convent music or a collection of sacred pieces for the treble voices (or other voices, ad. lib.), Novello: London, s.a. (KVC 207288-15) Sinds enige tijd wordt de bijzonder waardevolle partituurcollectie van de Antwerpse Sint-Pauluskerk in de conservatoriumbibliotheek bewaard. Het gaat om 75 historische partituren, goed voor zowat 120 composities. Naast unieke manuscripten is er ook de druk van het tweede volume van Vincent Novello’s Convent Music. Dit werk ligt aan de basis van een uitgeverij die dit jaar zijn tweehonderdjarig bestaan viert: Chester Music and Novello & Company. Novello was een getalenteerd musicus en componist, maar zijn plaats in de geschiedenisboeken is beduidend groter als grondlegger van een uitgeversimperium dat zich toelegde op het uitgeven en populariseren van betaalbare bladmuziek. Vincent Novello (1781-1861) werd geboren in Londen waar hij als koorknaap zong in de Sardinian Embassy Chapel. Daar kreeg hij orgellessen van Samuel Webber door wiens aanbeveling hij in 1796 organist werd in de Portuguese Embassy Chapel. In de daaropvolgende 25 jaar maakte hij de kapel beroemd door zijn originele muziekkeuze: hij introduceerde onbekende composities van grootmeesters, zoals de missen van Haydn en Mozart en het werk van Palestrina. Zijn eerste eigen gepubliceerde werk is een verzameling van religieuze muziek zoals ze in de Portuguese Chapel uitgevoerd werd: Convent music or a collection of sacred pieces for the treble voices, dat in 1811 werd gepubliceerd. En hier ligt dus de oorsprong van de uitgeverij Novello & Co aangezien hij het werk en latere uitgaven onder zijn eigen naam publiceerde. Zijn vroege publicaties werden gefinancierd via voorinschrijvingen, wat gebruikelijk was in die tijd. Zijn uitgaven verwierven een grote renommee en er werd op ingetekend door nobelen als de hertogen van Gloucester en Cambridge en door prominente muzikanten. Maar het was vooral zijn zoon Joseph Alfred die vanaf 1829 van Novello een echte uitgeverij maakte die zou uitgroeien tot een bedrijf met nationale en internationale faam en die dankzij goedkope edities grootschalig koorwerk in Engeland introduceerde. Vincent Novello publiceerde partituren vanuit het idee dat goede muziek toegankelijk en gebruiksvriendelijk moet zijn. Dit deed hij onder andere door een klavierbegeleiding te gebruiken in plaats van de gebruikelijke becijferde bas. Volgens zijn dochter publiceerde hij missen van Haydn en Mozart ‘at his own cost of time and money, in order to introduce them, in accessible form, among his countrymen in England’. Novello was ook een van de eerste die pianoreducties publiceerde, voor het gemak van de gebruiker. Ook bewerkte hij grote koorwerken, zoals oratoria, tot hymnes. Dergelijke arrangementen zijn al terug te vinden in zijn Convent music: elk werk heeft een uitgeschreven orgelpartij en verschillende stukken zijn delen van grote werken die bewerkt zijn door Novello zelf. Zo is er het motet O Jesu bone pastor, een bewerking van He shall feed his flock uit Händels Messiah, gearrangeerd voor sopraan, vierstemmig koor en orgel. Het exemplaar uit de Sint-Pauluscollectie is geen eerste editie uit 1811. De bundel was zodanig populair dat het verschillende herdrukken kende. Deze heruitgave dient na 1829 gedateerd: Joseph Alfred Novello wordt namelijk al als uitgever vermeld op het titelblad. Het werk is getekend door Gabriël Striels. Deze priester, organist en kapelmeester had de leiding over het Antwerps Kathedraalkoor dat hij dirigeerde van 1927 tot 1967. Een lijst van de verschillende onderdelen van het werk kan bekeken worden in onze catalogus. De uitgeverij zou later grote componisten in huis halen. Zo tekende Edward Elgar bij Novello, waar AJ Jaeger (Nimrod uit de Enigma Variations) zijn editor was. Later volgden componisten als Gustav Holst, Herbert Howells en Thea Musgrave. Op dit moment behoort Novello tot de Music Sales Group. Website in de kijker Het Vlaamse muziektheaterlandschap kent een rijke geschiedenis, het aantal gecomponeerde opera’s, lyrische drama’s, operettes en zangspelen van Vlaamse componisten mag dan ook niet onderschat worden. Om een overzicht te krijgen, heeft de bibliotheek van het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen een inventaris opgesteld. Daarbij is getracht zoveel mogelijk concrete informatie bijeen te brengen: de titel, het aantal bedrijven, de componist, de librettist(en), het jaar van compositie, de datum en plaats van de creatie, de dirigent bij de eerste opvoering, etc. Momenteel staat de teller op meer dan 1000 verschillende opera’s. Om deze inventaris beschikbaar te maken voor het grote publiek, is er een website gerealiseerd. Men kan hier alfabetisch zoeken op de naam van de componist of librettist of op de titel van de opera. Zo krijgen de geïnteresseerden een overzicht van wat er allemaal in de Vlaamse muziektheaterproductie gemaakt is. Er is tevens gezocht naar de handschriften en de gedrukte versies van partituren en libretto's. Zo weet de geïnteresseerde in welke bibliotheek een werk geconsulteerd kan worden. Nog veel partituren blijven onvindbaar, maar de zoektocht blijft doorgaan. De website is uitgebreid met een korte geschiedenis van operahuizen in Vlaanderen en Brussel: het Théâtre Royal Français (de ‘Bourla’), de operahuizen van Gent en Antwerpen en de Munt. Geen opera zonder zangers, daarom is er eveneens een database aangelegd van Belgische zangers met hun geboorte- en sterftejaar, hun stemvak en de operahuizen waar ze actief waren. Als u doorklikt op een naam krijgt u meer informatie en eventueel een foto. Dankzij een belangrijke schenking van foto’s aan de bibliotheek kunnen we namelijk bij vele stemmen een gezicht plaatsen. Van sommige zangers kan men, via een link naar de bibliotheekcatalogus, een geluidsfragment beluisteren. Zo kan u horen hoe Jef Sterkens een aria uit De Toverfluit zingt of hoe Louis Morisson het beroemde drinklied uit La Traviata brengt (beiden in het Nederlands). Een volledig overzicht van de foto’s kan u op de website vinden via het operahuis Théâtre Royal Français. Deze inventaris is uiteraard nog lang niet volledig, wat we u nu presenteren is een “work in progress”. Nieuwe informatie wordt stelselmatig toegevoegd aan de database. Indien u nog extra informatie hebt of in het bezit bent van foto’s van Belgische operazangers die nog niet op de website staan, mag u dit altijd mailen naar bibliotheek.kc@artesis.be of info@libraryconservatoryantwerp.be. De website is te bezichtigen op http://www.libraryconservatoryantwerp.be/opera. Schenkingen Ook dit jaar waren er veel genereuze schenkers die partituren, boeken, documenten of opnamen aan de bibliotheek schonken. Dankzij hun vrijgevigheid kon onze collectie verder aangevuld worden. Veel dank dan ook aan: Mevr. Lode Backx Willy Bauweleers Toon Brouwers Felix Ceunen Paul Corstiens Fons De Meulder Henriette De Schryver Timothy De Paepe Gerardus De Swerts Luc Famaey Joris Grouwels Jo Haazen Wim Henderickx Mark Joris Christiane Luyckx Javier Navidad Jos Pauwels Frieda Raicich-Gorlé Michaël Scheck Mevr. Sternefeld Jan Theuwissen John Thrower Ludmilla Tschakaloya Jozef Van Maele Peter I. Velzing Miek Wyckmans Wilfried van den Brande Guido Van den Dorpe Denise Van Gool-Cochse Victoire Van de Perre - Verheyen ARD München Bibliotheek Koninklijk Conservatorium Brussel Bibliotheek Vertalers en Tolken (Artesis) Conservatorium Maastricht EMI Matrix Studiecentrum voor Vlaamse Muziek (lijst afgesloten 21 december 2011) Een kleine greep uit de vele aanwinsten Partituren: Benoit, Peter, Contes et ballades (MPH, 2011) Coryn, Roland, Tre pezzi (MPH, 2011) Dittrich, Paul-Heinz, Rondo à la Rossini: für Violoncello und Kontrabass (UE, 1977) Draeseke, Felix, Herrat: grosse Oper in drei Akten (MPH, 2011) Dupré, Marcel, Évocation: poème symphonique pour orgue (Bornemann, 1942) Eben, Petr, Fantasie für Bratsche und Orgel ‘Rorate coeli’ (Universal, 1991) Gagnebin, Henri, Carillon: pour orgue (Leduc, 1962) Kassern, Tadeusz, Koncert na kontrabas, op. 12 (PWM, 1976) Mammut, Eric, Caméléon: marimba (Keyboard Percussion Publications, 1999) Rheinberger, Josef, 11. Orgelsonate in d-moll, op. 148 (Amadeus, 1990) Thomas, Andrew, Merlin: for solo marimba (Margun Music, 1985) Van Maele, Jozef, 2 atmosferische odes (piano) (DMP, 2010) Boeken: Armengaud, Jean-Pierre, Entretiens avec Denisov: un compositeur sous le régime soviétique (Editions Plume, 1993)Balen, Noël, Django Reinhardt: le génie vagabond (Éditions du Rocher, 2003)De Brabandere, Adri, De vertroosting van de dans (Stilus, 2010) Loyer, Emmanuelle, Histoire du Festival d’Avignon (Gallimard, 2007) Metger, Heribert, Die Orgeln im Dom zu Salzburg (Metropolitankapitel, s.a.) Scheerlinck, Karl, e.a., Vlaamse theateraffiches tijdens het interbellum (Van de Wiele, 2010) Van Schoor, Jaak, e.a., Historische avant-garde en het theater in het interbellum (ASP, 2011) CD’s: Afscheidsconcert chef-dirigent Jaap van Zweden /deFilharmonie o.l.v. Jaap van Zweden (deFilharmonie, 2011)Bart Quartier Quintet, Thank you (De Werf, 2006) Grieg, Edvard, Lyrische Stücke / Emil Gilels (DG, s.a.) Henderickx, Wim, Tejas & other orchestral works / deFilharmonie o.l.v. Martyn Brabbins (Cutting Edge, 2011) Mozart, W.A., Piano sonatas K. 330, 331 "alla turca", 332 (Harmonia Mundi, 2005) Hindemith, Paul, Horn chamber music / Hans Dullaert e.a. (CPO, 1993) Poenitz, Franz, Works for harp / Laura Vinciguerra (Brilliant, 2010) Telemann, G.P., Suites for strings / B’Rock (Et’Cetera, 2008) Vieuxtemps, Henri, Violin concertos 4 & 5 / Arthur Grumiaux & Orchestre des Concerts Lamoureux o.l.v. Manuel Rosenthal (Philips, s.a.) --- Teksten: Lien Alaerts, Inneke Daghelet, Jan Dewilde Wilt u deze nieuwsbrief niet langer ontvangen? Mail dan: bibliotheek.kc@artesis.be Archief
|
|
| NIEUWS | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
meer nieuwsberichten
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| IN DE KIJKER | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
KALENDER
 : activiteit(en)
NABIJE EVENEMENTEN
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
PRAKTISCHE INFO |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Raadpleeg onze online studiegids Doorblader onze infobrochure(s) Download onze infobrochure(s) Aanvraag infobrochure(s) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
LINKS |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
© 2012 Artesis Hogeschool Antwerpen - Koninklijk Conservatorium
Desguinlei 25, 2018 Antwerpen | T +32 3 244 18 00 | F +32 3 238 90 17 | conservatorium@artesis.be
sitemap - vestigingen en contactgegevens