|
Fille Hanjoul - Onderzoeksproject
De mens bewoont zijn omgeving. Het bouwen geeft het wonen vorm en het wonen bepaalt het bouwen. De bebouwde omgeving is een omgeving die bedacht werd, hetzij door de bewoners zelf hetzij ontworpen door specialisten. De wisselwerking tussen de bewoner tot zijn ‘bedachte’ omgeving is voortdurend in evolutie.
Reeds drie academiejaren op rij onderzoekt een masterstudio binnen het studiedomein architectuur & bouw deze thematiek op zowel rurale als (sub)urbane locaties in Egypte.
In landen die sterk in transitie zijn, zoals Egypte, waar grootsteden als Caïro met een duizelingwekkende acceleratie ontwikkelen, wordt het belang en meteen ook de kwetsbaarheid van de verweving van de wonende mens en zijn gebouwde omgeving immers sterk uitvergroot. Zowel de ontzaglijke hoeveelheid informele architectuur, als de repetitief ontworpen newtowns die sinds de jaren 1970 tot op heden uit de grond rijzen, als de op new urbanism gebaseerde gated communities die vooral het laatste decennium opkomen, zijn telkens resultaten van een doctrinaire interpretatie van generieke modellen waar de kwaliteit van de bebouwde omgeving, in het bijzonder de publieke ruimte, tekort schiet.
Opmerkelijk is dit, daar de Egyptische bouwcultuur traditioneel een grote gevoeligheid kent in de hiërarchie van de ruimtelijke organisatie van de gebouwde omgeving en een bijzondere subtiliteit in overgangen van schaalniveaus. De manier waarop de gebouwde omgeving vorm krijgt tot een genereus geheel, wordt bepaald door een complexe interactie van erg verscheiden factoren: cultureel-maatschappelijke, godsdienstige, klimatologische, topologische, technologisch…
De vraag rijst welke waarde de vernaculaire traditie nog kan spelen in een wereld van globalisering? Deze thematiek overstijgt de concrete Egyptische context. Het is een fundamenteel ontwerpvraagstuk binnen de stedenbouwkundige en architecturale praxis overal ter wereld.
In het kader van deze thematiek stelt dit onderzoeksopzet als hypothese dat het herkennen, respecteren en verweven van verschillende schaalniveaus de sleutel vormt in het komen tot een genereuze leefomgeving. Bijkomende hypothese is dat generositeit vooral behaald wordt wanneer verweven schaalniveaus doorgaan tot en met het kleinste niveau, ongeacht op welk schaalniveau ze starten.
Als een verfijning van de onderzoekshypothese kan gesteld worden dat het verweven van schaalniveaus belangrijk is voor het bewerkstelligen van een ‘genereuze’ woonkwaliteit in stedelijke omgevingen. In hedendaagse nieuwe stedelijke ontwikkelingen in Egypte krijgt deze verweving weinig aandacht. Door een vernieuwde aandacht voor het verweven van schaalniveaus kunnen er nieuwe generieke architecturale modellen voor de stad worden ontwikkeld die resulteren in een genereuze woonkwaliteit.
Op zoek naar kiemen van generositeit in generieke ontwerpstrategieën …
- Het systematiseren en thematiseren van de veelheid aan informatie/onderzoeksdata verworven uit circa 15 masterproeven via literatuurstudie, veldwerk en ontwerpend onderzoek. Dit zal een bijdrage betekenen in de theoretische onderbouwing van de onderzoekscomponent in de masterproeven van het ontwerpatelier.
- Het is tegelijk bedoeld als vooronderzoek om, vanuit een survey en screening van bibliografisch en iconografisch materiaal, de validiteit na te gaan van de gestelde onderzoekshypothese, met het oog op, eventueel doctoraal, vervolgonderzoek.
Onderzoeker: Fille Hanjoul
Promotor: Johan De Walsche (Artesis)
Looptijd: januari 2011 - december 2011
|